Rehabilitacja po urazach i kontuzjach

Upadek, skręcenie stawu, złamanie, uraz podczas treningu czy wypadek w pracy mogą w jednej chwili sprawić, że zwykłe czynności zaczynają być problemem.

Trudniej chodzić, wejść po schodach, podnieść rękę albo mocniej oprzeć nogę. Nawet kiedy największy ból już minie, może pozostać sztywność, osłabienie czy obawa przed wykonaniem określonego ruchu.

Wtedy pojawia się pytanie: kiedy można zacząć normalnie korzystać z kontuzjowanej części ciała i jak bezpiecznie wrócić do wcześniejszej aktywności?

Właśnie nad tym może pracować fizjoterapia. Sposób rehabilitacji zależy jednak od rodzaju urazu, sposobu jego leczenia i etapu gojenia.

Kiedy rozpocząć rehabilitację po urazie?

Nie ma jednego terminu odpowiedniego dla każdego urazu. W niektórych przypadkach fizjoterapia może rozpocząć się już na wczesnym etapie, w innych najpierw konieczne jest leczenie, zabezpieczenie uszkodzonej okolicy albo okres ograniczenia obciążenia.

Znaczenie ma również to, czy uraz był leczony zachowawczo, czy wymagał operacji.

Dlatego przed rozpoczęciem terapii warto wiedzieć, co dokładnie się wydarzyło i jakie są zalecenia dotyczące ruchu i obciążania. Jeżeli pacjent był diagnozowany przez lekarza, dokumentacja i zalecenia są ważną częścią informacji potrzebnych fizjoterapeucie.

Co dzieje się ze sprawnością po urazie?

Po urazie organizm potrzebuje czasu na gojenie. W tym okresie aktywność może być ograniczona, a czasami konieczne jest unieruchomienie.

Kiedy można już wracać do ruchu, często okazuje się, że kontuzjowana część ciała nie działa jeszcze tak jak wcześniej. Może brakować zakresu ruchu, siły albo pewności podczas wykonywania określonych czynności.

Rehabilitacja pomaga stopniowo przejść od bezpiecznych, prostszych aktywności do większych obciążeń.
Nie chodzi o to, żeby jak najszybciej zrobić jak najwięcej. Chodzi o to, żeby w odpowiednim momencie zacząć robić tyle, ile organizm jest w stanie bezpiecznie tolerować.

Rehabilitacja po skręceniu lub innym urazie stawu

Po skręceniu stawu pacjent często skupia się przede wszystkim na bólu i obrzęku. Kiedy te objawy zaczynają ustępować, może jednak pojawić się inny problem – sztywność, osłabienie albo poczucie, że staw nie jest już tak pewny jak wcześniej.

W zależności od rodzaju urazu rehabilitacja może koncentrować się na odzyskaniu ruchomości, poprawie siły i kontroli ruchu oraz stopniowym zwiększaniu obciążenia.

Ma to znaczenie nie tylko dla sportowca. Dla wielu osób ważniejsze będzie po prostu bezpieczne chodzenie, powrót do pracy czy możliwość wykonywania codziennych czynności bez obawy o ponowne przeciążenie stawu.

Rehabilitacja po złamaniu i okresie unieruchomienia

Gips, orteza czy inne zabezpieczenie są czasami niezbędne, żeby stworzyć warunki do prawidłowego gojenia. Jednocześnie dłuższe ograniczenie ruchu może prowadzić do sztywności i osłabienia mięśni.

Po zakończeniu okresu unieruchomienia nie zawsze można od razu wrócić do wcześniejszego poziomu aktywności.

Rehabilitacja może wtedy pomóc stopniowo odzyskać ruchomość, siłę i sprawność, z uwzględnieniem tego, na jakim etapie gojenia znajduje się pacjent.

Rehabilitacja po operacji związanej z urazem

Niektóre urazy wymagają leczenia operacyjnego. Po zabiegu sposób postępowania zależy od rodzaju operacji i zaleceń dotyczących ruchu oraz obciążania.

Na początku celem może być odzyskanie podstawowej ruchomości i bezpieczne wykonywanie prostych czynności. Później można stopniowo zwiększać wymagania wobec operowanej części ciała.

Dlatego po operacji nie warto samodzielnie przyspieszać rehabilitacji tylko dlatego, że ból jest mniejszy. To, że coś już nie boli, nie zawsze oznacza, że tkanki są gotowe na pełne obciążenie.

Czy po urazie trzeba całkowicie odpoczywać?

Nie zawsze. Zbyt długie unikanie ruchu może prowadzić do utraty siły, sztywności i pogorszenia sprawności.

Z drugiej strony zbyt szybki powrót do dużego obciążenia może być niewłaściwy dla gojących się tkanek.
Dlatego ważne jest znalezienie odpowiedniego poziomu aktywności dla danego etapu rehabilitacji.

Czasami będzie to kilka prostych ćwiczeń i codzienny spacer. Innym razem stopniowy powrót do bardziej wymagających ruchów, pracy fizycznej albo treningu.

Czy rehabilitacja jest potrzebna, jeśli uraz już nie boli?

Niekoniecznie zawsze, ale sam brak bólu nie mówi jeszcze wszystkiego o odzyskanej sprawności.
Po urazie może pozostać ograniczenie ruchu, osłabienie albo gorsza kontrola kontuzjowanej części ciała.

W codziennym życiu może to nie być bardzo odczuwalne, ale problem może pojawić się przy większym obciążeniu.
Dlatego przed powrotem do intensywnego sportu, ciężkiej pracy czy innych wymagających aktywności warto upewnić się, że organizm jest na to przygotowany.

Powrót do sportu i aktywności

Osoba aktywna fizycznie często chce wrócić do treningów jak najszybciej. Po kontuzji nie zawsze jest to jednak najlepsze rozwiązanie.

Powrót powinien być stopniowy i uwzględniać rodzaj urazu oraz wymagania konkretnej aktywności. Innych możliwości wymaga spokojny spacer, innych praca fizyczna, a jeszcze innych gra w piłkę, bieganie czy trening siłowy.

W rehabilitacji można więc stopniowo zwiększać wymagania i obserwować, jak organizm reaguje na kolejne obciążenia.

Co może obejmować rehabilitacja po urazie?

Nie ma jednego zestawu zabiegów, który pasuje do każdego urazu. W zależności od potrzeb rehabilitacja może obejmować ćwiczenia poprawiające ruchomość, siłę i kontrolę ruchu, terapię manualną oraz inne elementy fizjoterapii.

Najważniejsze nie jest jednak wykorzystanie jak największej liczby metod. Liczy się to, czy zastosowane działania odpowiadają konkretnemu urazowi i etapowi powrotu do sprawności.

Rehabilitacja po urazach i kontuzjach w Rehabest w Brzesku

Każdy uraz wygląda trochę inaczej. Liczy się nie tylko miejsce kontuzji, ale również jej rodzaj, sposób leczenia, czas, który minął od urazu i to, do czego pacjent chce wrócić.
W Rehabest w Brzesku rehabilitacja po urazach i kontuzjach jest dobierana do aktualnego stanu pacjenta i jego możliwości.

Jeżeli masz wyniki badań, dokumentację po zabiegu lub zalecenia lekarza, warto zabrać je na wizytę. Pomagają ustalić, jakie obciążenia są obecnie odpowiednie i jak bezpiecznie przechodzić do kolejnych etapów rehabilitacji.

Nasi specjaliści

Sabina Żurawska

Mgr fizjoterapii, masażystka, instruktor odnowy biologicznej, terapeuta integracji sensorycznej. Doświadczenie zawodowe: SPZOZ Brzesko jako fizjoterapeuta; PPZOL Brzesko jako fizjoterapeuta.

Krzysztof Żurawski

Starszy technik masażysta. Absolwent Medycznego Studium Zawodowego w Krakowie, wydział masażu leczniczego. Pracownik SPZOZ w Brzesku oraz wieloletni masażysta i trener odnowy biologicznej w Okocimskim Klubie Sportowym Brzesko.